Podróże

Co to jest i jak wygląda łemkowska chyż? Wystarczy odwiedzić Olchowce i odnaleźć odpowiedź. Niedaleko Dukli w województwie podkarpackim leży miejscowość Olchowiec słynąca z jedynych w swoim rodzaju Kermeszy. Kermesz spotkanie Łemków z Polski i zagranicy odbywające się z okazji odpustu w dniu św. Mikołaja. Znajduje się tam cerkiew grekokatolicka pod wezwaniem św. Mikołaja. Kermesz to przede wszystkim możliwość poznania kultury rdzennym mieszkańców tamtych ziem, czyli Łemków. Występy zespołów, śpiewy, taniec i oczywiście uroczysta liturgia z okazji święta. Olchowiec jest jedną z niewielu autentycznych wsi Łemkowskich, które pozostały na terenie Beskidu Niskiego. Większość mieszkańców Olchowiec to rdzenni Łemkowie. Do końca II wojny światowej mieszkali tam tylko rodziny łemkowskie. W latach 1945-47 przeprowadzono wysiedlenie wsi i pozostało tylko dziesięć rodzin. Wioska uległa zniszczeniu, a w cerkwi niedawno podjęto starania o przywrócenie jej świetności. Zachowało się kilka łemkowskich domów, malowanych w charakterystyczne białe pasy. W jednej z nich znajduje się muzeum kultury łemkowskiej. Pałac powstały, jako połączenie doświadczeń z wojaży po Europie i zachwytu starodrzewiem parku. Owocem wielu zagranicznych wojaży Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej był wzniesiony w ciągu dwóch lat, 1817 – 1819, pałac w Zarzeczu koło Przeworska na Podkarpaciu. Wykształconą i jak na tamte czasy światłą damę podobno zachwyciły piękne dęby i dlatego kazała w Zarzeczu wybudować sobie wiejską rezydencje wraz z folwarkiem. Pałac został po raz pierwszy zaprezentowany w 1819 roku podczas balu karnawałowego. Powstanie listopadowe upadło i pani Morska zrezygnowała z życia towarzyskiego, przeznaczając pałac na miejsce azylu dla byłych powstańców. Po jej śmierci pałac wraz z przyległościami odziedziczył jej bratanek, Włodzimierz Dzieduszycki, który prowadził działalność kulturalną i społeczną. Idąc z duchem czasu dokonał uwłaszczenia chłopów, a w czasie powstania styczniowego hojnie wspierał walczące oddziały. Przyczynił się do powstania szkół, w których uczono rzemiosła. W 2007 roku doszło do porozumienia między gminą a spadkobiercami rodu Dzieduszyckich i pałac został przekazany na potrzeby muzeum. Pałac został udostępniony zwiedzającym.